{"id":6215,"date":"2013-02-13T14:42:00","date_gmt":"2013-02-13T13:42:00","guid":{"rendered":"http:\/\/format30.com\/?p=6215"},"modified":"2014-04-22T18:34:00","modified_gmt":"2014-04-22T17:34:00","slug":"de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/","title":{"rendered":"De l&rsquo;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle !"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:#000080\"><strong>Quel est le point commun entre Cic\u00e9ron, Thomas d&rsquo;Aquin, Dante Alighieri, Giordano Bruno, Tony Buzan et les mondes virtuels ?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:#000080\"><strong>R\u00e9ponse : la pens\u00e9e visuelle et la m\u00e9moire locale.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:#000080\"><strong>Depuis au moins 3.000, ans les hommes utilisent les images pour se souvenir des notions les plus complexes.\u00a0\u00a0 Aujourd&rsquo;hui, les mondes virtuels offrent une localisation suppl\u00e9mentaire aux arts de la m\u00e9moire.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:#000080\"><strong>C&rsquo;est ce dont je vous parlerai lors d&rsquo;une conf\u00e9rence pour <em>M\u00e9talectures<\/em> le mardi 19 f\u00e9vrier prochain d\u00e8s 21 h 15.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Dans le cadre du cycle des <em><strong>Rencontres Formation et P\u00e9dagogie<\/strong><\/em> on <em><strong>OpenSimulator<\/strong><\/em>, je vous parlerai le mardi 19 f\u00e9vrier \u00e0 21H15 du sujet suivant : <em><strong>De l&rsquo;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuell<\/strong><strong>e<\/strong><\/em>, une occasion de pr\u00e9senter les arts de la m\u00e9moire depuis Simonide de C\u00e9os jusqu&rsquo;au <a title=\"Heuristiques, conceptuelles et argumentaires : l\u2019info en\u00a0cartes\" href=\"http:\/\/atomic-temporary-10999751.wpcomstaging.com\/2013\/01\/30\/heuristiques-conceptuelles-et-argumentaires-linfo-en-cartes\/\" target=\"_blank\">mindmapping<\/a>, le concept mapping et l&rsquo;utilisation des plateformes virtuelles, \u00e0 la fois comme lieu virtuel de m\u00e9morisation et comme centre d&rsquo;apprentissage virtuel.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Depuis la plus haute antiquit\u00e9, les hommes ont d\u00e9velopp\u00e9 des <a title=\"Arts de la m\u00e9moire : les principes de la\u00a0m\u00e9morisation\" href=\"http:\/\/atomic-temporary-10999751.wpcomstaging.com\/2013\/01\/22\/arts-de-la-memoire-les-principes-de-la-memorisation\/\" target=\"_blank\">syst\u00e8mes de m\u00e9morisation<\/a> bas\u00e9s sur la localisation et la visualisation. Les a\u00e8des qui contaient les r\u00e9cits hom\u00e9riques comptaient sur ces techniques pour se rappeler les milliers de vers de l\u2019<em><strong>Illiade<\/strong> <\/em>et de l\u2019<em><strong>Odyss\u00e9e<\/strong><\/em>. <em><strong>Cic\u00e9ron<\/strong> <\/em>nous a donn\u00e9 la cl\u00e9 de ces techniques en d\u00e9crivant le \u00ab\u00a0<a title=\"Comment utiliser le palais de m\u00e9moire ?\" href=\"http:\/\/atomic-temporary-10999751.wpcomstaging.com\/2013\/02\/04\/arts-de-la-memoire-comment-utiliser-le-palais-de-memoire\/\" target=\"_blank\">palais de m\u00e9moire<\/a>\u00a0\u00bb\u00a0 dans son <em><strong>De l\u2019orateur<\/strong><\/em>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6219\" aria-describedby=\"caption-attachment-6219\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"6219\" data-permalink=\"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/maccari-cicero\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg?fit=1280%2C798&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1280,798\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Cic\u00e9ron par Maccari\" data-image-description=\"&lt;p&gt;Peinture de Maccari repr\u00e9sentant Cic\u00e9ron au S\u00e9nat.  L&amp;rsquo;orateur utilise la technique du palais de m\u00e9moire.&lt;\/p&gt;\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Cic\u00e9ron, l&amp;rsquo;orateur, par Maccari&lt;\/p&gt;\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg?fit=1024%2C638&amp;ssl=1\" class=\"size-full wp-image-6219\" title=\"Tableau de Maccari : Cic\u00e9ron devant le S\u00e9nat romain\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg?resize=700%2C436&#038;ssl=1\" alt=\"Cic\u00e9ron, utilisateur de la pens\u00e9e visuelle et du palais de m\u00e9moire\" width=\"700\" height=\"436\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-6219\" class=\"wp-caption-text\">Cic\u00e9ron, l&rsquo;orateur, par Maccari<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align:justify\">Ces techniques ont \u00e9t\u00e9 utilis\u00e9es par les moines mendiants et les universit\u00e9s jusqu\u2019\u00e0 la fin de la Renaissance. P\u00e9riode o\u00f9 les r\u00e9formateurs tels qu\u2019<em><strong>Erasme<\/strong> <\/em>or <em><strong>Pierre de la Ram\u00e9e<\/strong><\/em> porteront un coup fatal \u00e0 l\u2019utilisation de la \u00ab <em>lecture int\u00e9rieure<\/em> \u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Dans les ann\u00e9es 1970, l\u2019historienne britannique <em><strong>Frances Yates<\/strong><\/em> remet au go\u00fbt du jour les \u00e9tudes herm\u00e9tiques et les techniques mn\u00e9motechniques. En particulier dans ses ouvrages <em>The Art Memory<\/em> or <em>Giordano Bruno and the Hermetic Tradition<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Au m\u00eame moment, le psychologue anglais <em><strong>Tony Buzan<\/strong><\/em> formalise le mindmapping tandis que l\u2019Am\u00e9ricain <em><strong>Joseph Novak<\/strong><\/em> publie ses premi\u00e8res cartes conceptuelles. La pens\u00e9e visuelle conna\u00eet alors une nouvelle renaissance.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6220\" aria-describedby=\"caption-attachment-6220\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/slide40.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"6220\" data-permalink=\"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/slide40\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/slide40.jpg?fit=1275%2C805&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1275,805\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;}\" data-image-title=\"Mindmap\" data-image-description=\"&lt;p&gt;Mindmap r\u00e9alis\u00e9e avec iMindMap le logiciel de Tony Buzan&lt;\/p&gt;\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Mindmap r\u00e9alis\u00e9e avec iMindMap&lt;\/p&gt;\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/slide40.jpg?fit=1024%2C647&amp;ssl=1\" class=\"size-full wp-image-6220\" title=\"Mindmap : qu'est-ce que le mindmapping ? \" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/slide40.jpg?resize=700%2C441&#038;ssl=1\" alt=\"Mindmap r\u00e9alis\u00e9e avec iMindMap le logiciel de Tony Buzan\" width=\"700\" height=\"441\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-6220\" class=\"wp-caption-text\">Mindmap r\u00e9alis\u00e9e avec iMindMap<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align:justify\">Les mondes virtuels, avec leur conjugaison unique des trois dimensions et de l\u2019ubiquit\u00e9 propre \u00e0 Internet, offrent de nouvelles perspectives \u00e0 la pens\u00e9e visuelle et \u00e0 la formation \u00e0 distance.<\/p>\n<h2 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:#000080\"><strong>Acc\u00e8s \u00e0 la conf\u00e9rence<\/strong><\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align:justify\">Cette conf\u00e9rence sur les mondes virtuels aura lieu dans un monde virtuel, coh\u00e9rence oblige !<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Pour y acc\u00e9der, vous devez ouvrir un compte sur <em><strong>Francogrid<\/strong><\/em>, le monde virtuel fran\u00e7ais.\u00a0 C&rsquo;est enti\u00e8rement gratuit.\u00a0 Toutes les \u00e9tapes sont d\u00e9crites sur la <a title=\"M\u00e9talectures : comment acc\u00e9der au monde virtuel - ile 3D\" href=\"http:\/\/metalectures.blogspot.fr\/p\/pour-acceder-lile-3d-metalectures.html\" target=\"_blank\">page de M\u00e9talectures<\/a>, l&rsquo;organisateur de l&rsquo;\u00e9v\u00e9nement.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">La conf\u00e9rence sera \u00e9galement retransmise en <a title=\"Conf\u00e9rence en stream sur Francogrid.\" href=\"http:\/\/www.livestream.com\/fglive\" target=\"_blank\">streaming vid\u00e9o sur le site de Francogrid<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Je remercie <a title=\"Blog de Lorenzo Soccavo - fondateur de M\u00e9talectures\" href=\"http:\/\/ple-consulting.blogspot.nl\/\" target=\"_blank\">Lorenzo Soccavo<\/a>, le fondateur de <em><strong>M\u00e9talectures<\/strong> <\/em>qui me donne cette opportunit\u00e9 de m&rsquo;exprimer pour la premi\u00e8re fois dans un monde virtuel.\u00a0 Merci aussi \u00e0 Jenny Bihouise, aka Cheops, pour son aide technique et sa patience inalt\u00e9rable \u00e0 mon \u00e9gard \ud83d\ude09<\/p>\n<p style=\"text-align:justify\">Au plaisir de vous y retrouver \ud83d\ude09<\/p>\n<p><a title=\"Mon profil Google+\" href=\"https:\/\/plus.google.com\/115026920111064819183\" target=\"blank\">Marco Bertolini<\/a><\/p>\n<p><strong><span style=\"color:#000080\">Did you like this article?  Subscribe to <a title=\"Newsletter subscription Marco Bertolini - Consulting and training\" href=\"http:\/\/eepurl.com\/tOqA1\">my newsletter<\/a> and never miss another article or event!<\/span><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Quel est le point commun entre Cic\u00e9ron, Thomas d&rsquo;Aquin, Dante Alighieri, Giordano Bruno, Tony Buzan et les mondes virtuels ? R\u00e9ponse : la pens\u00e9e visuelle et la m\u00e9moire locale. Depuis [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7601135,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"_wpas_customize_per_network":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[694901,8963,100703,35729463,31876812,102773221,11886,34502625],"tags":[10699810,311548,33525,7598094,7654020,2279578,235313,136487936,775357425,425942,1838096,80705781,225881580,48808062,1053415],"class_list":["post-6215","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-concept-map","category-e-learning","category-internet-2","category-memoire-2","category-mind-mapping-outils","category-mondes-virtuels-2","category-outils","category-pedagogie-2","tag-carte-conceptuelle","tag-concept-mapping","tag-conference","tag-frances-yates","tag-francogrid","tag-illiade","tag-memorisation","tag-metalectures","tag-mindmapping","tag-mondes-virtuels","tag-opensim","tag-palais-de-memoire","tag-palais-mental","tag-pensee-visuelle","tag-plateforme"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>De l&#039;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle ! - Formation 3.0<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De l&#039;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle ! - Formation 3.0\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Quel est le point commun entre Cic\u00e9ron, Thomas d&rsquo;Aquin, Dante Alighieri, Giordano Bruno, Tony Buzan et les mondes virtuels ? R\u00e9ponse : la pens\u00e9e visuelle et la m\u00e9moire locale. Depuis [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Formation 3.0\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Formation3.0\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-02-13T13:42:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-04-22T17:34:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marco Bertolini\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Formation3_0\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Formation3_0\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marco Bertolini\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marco Bertolini\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c8a29bf75bd97a3627fb4d531320bf2\"},\"headline\":\"De l&rsquo;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle !\",\"datePublished\":\"2013-02-13T13:42:00+00:00\",\"dateModified\":\"2014-04-22T17:34:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/\"},\"wordCount\":573,\"commentCount\":34,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/maccari-cicero.jpg\",\"keywords\":[\"carte conceptuelle\",\"concept mapping\",\"conf\u00e9rence\",\"Frances Yates\",\"Francogrid\",\"Illiade\",\"m\u00e9morisation\",\"M\u00e9talectures\",\"mindmapping\",\"mondes virtuels\",\"OpenSim\",\"palais de m\u00e9moire\",\"palais mental\",\"pens\u00e9e visuelle\",\"Plateforme\"],\"articleSection\":[\"concept map\",\"E-learning\",\"Internet\",\"M\u00e9moire\",\"Mind Mapping\",\"Mondes virtuels\",\"Outils\",\"P\u00e9dagogie\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/\",\"name\":\"De l'Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle ! - Formation 3.0\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/maccari-cicero.jpg\",\"datePublished\":\"2013-02-13T13:42:00+00:00\",\"dateModified\":\"2014-04-22T17:34:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/maccari-cicero.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/maccari-cicero.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/2013\\\/02\\\/13\\\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De l&rsquo;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle !\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/\",\"name\":\"Formation 3.0\",\"description\":\"Formation 3.0 est un site d\u00e9di\u00e9 \u00e0 la formation, \u00e0 l&#039;\u00e9ducation, \u00e0 l&#039;emploi des nouvelles technologies dans l&#039;enseignement et \u00e0 la pens\u00e9e visuelle.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#organization\",\"name\":\"Formation 3.0\",\"url\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/format30.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/6a1a3-cropped-logo-f30-2023.jpg?fit=512%2C512&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/format30.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/6a1a3-cropped-logo-f30-2023.jpg?fit=512%2C512&ssl=1\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Formation 3.0\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Formation3.0\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/Formation3_0\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/formation-3-0\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c8a29bf75bd97a3627fb4d531320bf2\",\"name\":\"Marco Bertolini\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/755a2d19e08e5921fafc9312381678cb3dd80f323b22b8d9d7c88f18254e3165?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/755a2d19e08e5921fafc9312381678cb3dd80f323b22b8d9d7c88f18254e3165?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/755a2d19e08e5921fafc9312381678cb3dd80f323b22b8d9d7c88f18254e3165?s=96&r=g\",\"caption\":\"Marco Bertolini\"},\"description\":\"Formateur et concepteur p\u00e9dagogique, je propose des formations num\u00e9riques en pr\u00e9sentiel enrichi, en formation hybride (pr\u00e9sentiel enrichi et cours en ligne) et en formation 100 % en ligne (e-learning ou FOAD).\",\"url\":\"https:\\\/\\\/format30.com\\\/en\\\/author\\\/marcobertolini\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De l'Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle ! - Formation 3.0","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"De l'Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle ! - Formation 3.0","og_description":"Quel est le point commun entre Cic\u00e9ron, Thomas d&rsquo;Aquin, Dante Alighieri, Giordano Bruno, Tony Buzan et les mondes virtuels ? R\u00e9ponse : la pens\u00e9e visuelle et la m\u00e9moire locale. Depuis [&hellip;]","og_url":"https:\/\/format30.com\/en\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/","og_site_name":"Formation 3.0","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Formation3.0","article_published_time":"2013-02-13T13:42:00+00:00","article_modified_time":"2014-04-22T17:34:00+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Marco Bertolini","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Formation3_0","twitter_site":"@Formation3_0","twitter_misc":{"Written by":"Marco Bertolini","Estimated reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/"},"author":{"name":"Marco Bertolini","@id":"https:\/\/format30.com\/#\/schema\/person\/9c8a29bf75bd97a3627fb4d531320bf2"},"headline":"De l&rsquo;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle !","datePublished":"2013-02-13T13:42:00+00:00","dateModified":"2014-04-22T17:34:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/"},"wordCount":573,"commentCount":34,"publisher":{"@id":"https:\/\/format30.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg","keywords":["carte conceptuelle","concept mapping","conf\u00e9rence","Frances Yates","Francogrid","Illiade","m\u00e9morisation","M\u00e9talectures","mindmapping","mondes virtuels","OpenSim","palais de m\u00e9moire","palais mental","pens\u00e9e visuelle","Plateforme"],"articleSection":["concept map","E-learning","Internet","M\u00e9moire","Mind Mapping","Mondes virtuels","Outils","P\u00e9dagogie"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/","url":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/","name":"De l'Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle ! - Formation 3.0","isPartOf":{"@id":"https:\/\/format30.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg","datePublished":"2013-02-13T13:42:00+00:00","dateModified":"2014-04-22T17:34:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#primaryimage","url":"https:\/\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg","contentUrl":"https:\/\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/maccari-cicero.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/format30.com\/2013\/02\/13\/de-lilliade-aux-mondes-virtuels-3000-ans-de-pensee-visuelle\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/format30.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De l&rsquo;Illiade aux mondes virtuels : 3000 ans de pens\u00e9e visuelle !"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/format30.com\/#website","url":"https:\/\/format30.com\/","name":"Formation 3.0","description":"Formation 3.0 is a website dedicated to training, education, the use of new technologies in teaching and visual thinking.","publisher":{"@id":"https:\/\/format30.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/format30.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/format30.com\/#organization","name":"Formation 3.0","url":"https:\/\/format30.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/format30.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6a1a3-cropped-logo-f30-2023.jpg?fit=512%2C512&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/format30.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6a1a3-cropped-logo-f30-2023.jpg?fit=512%2C512&ssl=1","width":512,"height":512,"caption":"Formation 3.0"},"image":{"@id":"https:\/\/format30.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Formation3.0","https:\/\/x.com\/Formation3_0","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/formation-3-0\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/format30.com\/#\/schema\/person\/9c8a29bf75bd97a3627fb4d531320bf2","name":"Marco Bertolini","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/755a2d19e08e5921fafc9312381678cb3dd80f323b22b8d9d7c88f18254e3165?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/755a2d19e08e5921fafc9312381678cb3dd80f323b22b8d9d7c88f18254e3165?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/755a2d19e08e5921fafc9312381678cb3dd80f323b22b8d9d7c88f18254e3165?s=96&r=g","caption":"Marco Bertolini"},"description":"As a trainer and educational designer, I offer enhanced face-to-face digital training, hybrid training (enhanced face-to-face and online courses) and 100% online training (e-learning or FOAD).","url":"https:\/\/format30.com\/en\/author\/marcobertolini\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pK9xl-1Cf","jetpack-related-posts":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7601135"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6215"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36110,"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6215\/revisions\/36110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/format30.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}